سلام دوستان عزیز
امیدوارم خوب و سلامت باشید
از این که این وبلاگ را نگاه میکنید
متشکرم
لطفا تا اخر وبلاگ راتماشا فرمائید
خداحافظ دوستان مهربان
آلودگی هوا

دید کلی
چند بار تا به حال دوده خفه کننده ماشینها را در خیابان دیدهاید؟
چرا در روز روشن آسمان آبی را نمیبینید؟
فوران دوده از کارخانجات صنعتی چه فوایدی دارد؟
پناهگاه بیماران تنفسی در شهر آلوده کجا میتواند باشد؟
این آلودگی هواست که طبیعت زیبا را در خود گم میکند و زندگی سالم را نه تنها از انسانها بلکه از تمام موجودات سلب میکند.
موضوع چیست؟
ازن که جز اصلی مه دود است، گازی است که از ترکیب اکسید نیتروژن و هیدروکربنها در حضور نور آفتاب بوجود میآید. در اتمسفر ، ازن بطور طبیعی به صورت لایهای که ما را از اشعه ماورای بنفش محافظت میکند، وجود دارد. ولی زمانی که در سطح زمین تولید شود، کشنده است.
از کجا میآید؟
اتومبیلها ، کامیونها و ... یکی از اصلی ترین منابع ازن هستند. در سال 1986 مقدار حیرت انگیز 6.5 میلیون تن هیدروکربنهای مختلف و 8.5 میلیون تن اکسیدهای نیتروژن توسط خودروهای موتوری وارد هوا شدند. نیروگاهها ، کارخانههای شیمیایی و پالایشگاههای نفت نیز سهم بزرگی در همین مساله دارند و نیمی از انتشار هیدروکربنها و نیتروژن در کشور آمریکا مربوط به آنهاست.
خطر مه دود
صدمات ریوی ناشی از هوای آلوده به ازن ، خطری است که هر 3 نفر از 5 نفر با آن روبرو هستند. اکثر مردم نمیدانند که مه دود به غیر از انسان به سایر موجودات زنده هم آسیب میرساند. مه دود ازنی مسئول صدمات زیاد به درختان کاج و نابودی محصولات کشاورزی در بسیاری از مناطق کشاورزی است.
هوای آلوده چیست؟
هر مادهای که وارد هوا شود ، خواص فیزیکی ، شیمیایی و زیستی آن را تغییر میدهد و به چنین هوای تغییر یافته هوای آلوده گویند.
عوامل آلوده کننده هوا
عوامل طبیعی :
فوران های شدید آتشفشان , وزش توفان , بادهای شدید و … گازها و ذراتی را وارد میکنند و سبب آلایش آن میشوند.
فعالیت انسان :
کارخانجات صنعتی ، کشاورزی ، شهرسازی ، وسایل گرمازا ، نیروگاهها ، وسایل نقلیه و ... از عوامل آلوده کننده هوا هستند.
مواد آلوده کننده هوا
مونوکسید کربن :
گاز سمی مونوکسید کربن بطور عمده مربوط به خودروهایی است که مصرف سوخت آنها بنزین میباشد. این خودروها مقدار زیادی گاز CO را از طریق لوله اگزوز وارد هوا میکنند.
دی اکسید گوگرد :
عمدتا مربوط به نفت کوره نفت سیاه) است که در بعضی صنایع و تاسیسات حرارت مرکزی و تولید نیرو مورد استفاده قرار میگیرد.
اکسیدهای نیتروژن دار:
بطور عمده مربوط به نفت کوره ، گازوئیل و مقدار کمتری مربوط به مصرف بنزین و نفت سفید است.
هیدروکربنهای سوخته نشده :
عمدتا مربوط به خودروهایی است که بنزین مصرف میکنند. نفت کوره و گازوئیل در این مورد سهم کمتری دارند.
ذرات ریز معلق :
به طور عمده از سوختن نفت کوره حاصل میشود.
برمید سرب :
در نتیجه مصرف بنزین در موتور اتومبیلها حاصل میشود.
سایر ترکیبات سربی :
بنزین خودروها اغلب دارای مادهای به نام تترا اتیل سرب است، که به منظور روان کردن کار سوپاپها و بهسوزی بنزین به آن اضافه میشود. این ماده هنگام سوختن بنزین باعث پراکنده شدن ذرههای جامد و معلق ترکیبات سرب در هوا میشود که هم سمیاند و هم به صورت رسوبهای جامد وارد دستگاه تنفسی میشوند.
بالا ، بالا ، بالاتر
در جایی دور ، بالای سر ما ، لایه نامرئی و ظریفی از ازن وجود دارد که ما از تشعشعات خطرناک ماورای بنفش خورشیدی محافظت میکنند. لایه ازن قرنهاست که آنجا بوده است.
... و دورتر
ولی اکنون انسان این سپر محافظ را از بین میبرد. کلرو فلوئورو کربنها (CFCS) ، هالونها (halons) ) و سایر مواد شیمیایی مصنوعی ، در 10 تا 50 کیلومتری بالای سر ما شناورند. آنها تجزیه شده و ملکولهایی آزاد میکنند که ازن را از بین میبرد.
CFC ها چه چیزهایی هستند؟
CFC ها موادی هستند که صدها مصرف گوناگون دارند. زیرا آنها تقریبا غیر سمی و مقاوم در برابر شعله بوده و به راحتی تجزیه نمیشوند. به خاطر چنین پایداری ، آنها تا 150 سال باقی خواهند ماند. گازهای CFC به آرامی تا ارتفاعات 40 کیلومتری صعود کرده و در آنجا تحت نیروی عظیم تشعشعات ماورای بنفش خورشید شکسته شده و عنصر شیمیایی کلر را آزاد میکنند. بعد از آزادی هر اتم کلر قبل از برگشت به زمین که سالها طول میکشد، حدود صد هزار مولکول ازن را از بین میبرد. سه و شاید پنج درصد لایه ازن در سطح جهان تاکنون توسط گازهای CFC تخریب شده است.
بعدش چی؟
با تخریب ازن در لایههای بالای اتمسفر ، کره زمین اشعه ماورای بنفش دریافت میکند که موجب بروز سرطان پوست ، بیماری آب مروارید چشم و تضعیف سیستم دفاعی بدن میشود. با نفوذ بیشتر اشعه ماورای بنفش از لایههای اتمسفر ، اثرات آن روی سلامتی بدتر شده ، بهره دهی محصولات کشاورزی و جمعیت ماهیها کاهش خواهد یافت و آسایش هر فرد روی این سیاره تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.
نآلودگی هواگرانی روز افزون
اثرات زیست محیطی مقادیر عظیمی از مواد زاید خطرناک که هر ساله تولید میشود، موجب نگرانی بیش از پیش شده است. در سال 1983 ، 266 میلیون تن مواد زاید خطرناک تولید شده است.
به هدر ندهید...
کشورهای پیشرفته بیش از هفتاد هزار ماده شیمیایی مختلف تولید میکنند که بیشتر آنها بطور کامل از نظر ایمنی آزمایش نشدهاند. استفاده نامحتاطانه از این مواد ، مواد غذایی و آب و هوای ما را آلوده کرده و اکوسیستمهایی را که ما به آنها متکی هستیم، شدیدا تهدید میکند.
عجله کار را خراب میکند.
مواد شیمیایی به بخش جدا نشدنی از زندگی روزانه ما تبدیل گشتهاند. ما از وسایل رفاهی مانند پلاستیکها ، پودرهای رختشویی و آروزولها که از مواد شیمیایی ساخته شدهاند، استفاده میکنیم. ولی اغلب از هزینه پنهانی که ناشی از آنهاست بیخبریم. نهایتا آنها از طریق محلهای دفن زباله ، زهکشیها و فاضلابها به آب و یا زمین راه پیدا میکنند.
به ما بر میگردد.
اگر چه مصرف کنندگان به ندرت محصولات پلاستیکی که روزانه ساخته میشود و بسته بندی که در آن خرید میکنند، را به مساله آلودگی سمی ربط میدهند. باید دانست که اکثر مواد شیمیایی که در تولید و ساخت پلاستیکها مورد استفاده قرار میگیرند، بسیاری هستند. برحسب درجه بندی EPA ی 20 ماده شیمیایی که تهیه آنها موجب تولید بیشترین مقدار کل مواد زاید خطرناک میشود، پنج ماده شیمیایی از شش مورد اولی ، موادی هستند که بطور مستمر از صنایع پلاستیک سازی مورد استفاده قرار میگیرند.
آلودگی هوا و باران اسیدی
باران اسیدی چیست ؟
یکی از آثار و نتایج آلودگی هوا باران اسیدی است. در دو دهه اخیر و در برخی نواحی صنعتی و بر اثر فعالیتهای کارخانهها میزان دی اکسید گوگرد و دی اکسید ازت در هوا افزایش یافته است. این دو ماده در اتمسفر با اکسیژن و بخار آب واکنش شیمیایی ایجاد می کند و به صورت اسید نیتریک و اسید سولفوریک در میآید. این ذرات اسیدی مسافت های طولانی را بوسیله باد طی میکنند و به صورت باران اسیدی بر سطح زمین فرو میریزند. چنین بارشهایی ممکن است به صورت برف یا باران یا مه نیز در بیاید.
پیامدهای باران اسیدی
باران اسیدی باعث از بین رفتن بناها و آثار تاریخی بخصوص در ساختمانهایی که از سنگ مرمر یا آهک ساخته شده باشند ، می شود.
باران اسیدی میزان حاصلخیزی خاک را کاهش میدهد و حتی ممکن است مواد سمی را وارد خاکها کند .
باران اسیدی موجب نابودی درختان ، کاهش مقاومت آنها بخصوص در برابر سرما میشود.
دانستنیهاى جالب درباره کره زمین وساکنان این کره. آمارهاى خواندنى در مورد کشورها و قاره ها:
راستى این کره زمین که ما بر روى آن زندگى مىکنیم چه شناسنامهاى دارد. بد نیست در جدول ذیل اطلاعاتى دربارهاش بیاوریم و با ساکنان آن و کشورها و قارهها بیشتر آشنا شویم:
مرز بین روز و شب تصویر از ناسا

مالک زمین: خداوند حکیم:وللَّه ملک السموات و الارض
خالق آن: پروردگارقادر متعال:اللَّه الّذى خلق السموات و الارض
مدّت آفرینش: طبق آیه قرآن: فى ستّة ایّام
نشانى زمین در جهان: کهکشان راه شیرى، منظومه شمسى، سیاره سوم
سن زمین: ۵/۴ میلیارد سال
مساحت: ۵۱۰ میلیون کیلومتر مربع (سیصد برابر ایران)
محیط کره زمین دور خط استوا: ۴۰۰۷۵ کیلومتر
محیط کره زمین دور قطبین: ۴۰۰۰۸ کیلومتر
قطر زمین در استوا: ۱۲۷۵۷ کیلومتر
قطر زمین در قطبها: ۱۲۱۷۴ کیلومتر
شعاع متوسط زمین: ۶۳۷۰ کیلومتر
وزن زمین: ۶ کاترلیون
وزن مخصوص بهطور متوسط: ۵۲/۵ بر سانتىمتر مکعب
حجم زمین: ۱۰۸۳ میلیارد کیلومتر مکعب
قشر جامد زمین که موجودات به آن وابستهاند:
۴% از تمام جرم زمین و کمتر از ۱% حجم زمین
قیافه زمین:
شبیه یک سیب و در استوا برآمده و لى در قطب فرورفته
بلندترین نقطه در خشکى:
قلّه اورست در هیمالیا با ۸۸۴۸ متر ارتفاع از سطح دریاى آزاد
فرورفتهترین مکان در آبها:
درّهاى به نام ماریانا در اقیانوس آرام با ۱۱۰۳۴ متر عمق
سرعت مدارى: ۳۰ کیلومتر در ثانیه
سرعت گریز: ۱۱ کیلومتر در ثانیه
زاویه میل استوا با مدار زمین: ۵/۲۳ درجه
میزان دریافت اشعه خورشید:
۹۴/۱ کالرى بر هر سانتىمتر مربع در هر دقیقه
نسبت بازتاب گرما ۳۶%
شتاب گرانش در سطح دریا: ۸/۹ متر بر ثانیه
فاصله زمین تا خورشید: حدود ۱۵۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
فاصله زمین تا ماه: ۳۸۴۳۹۳ کیلومتر
مساحت کل خشکىهاى زمین: ۱۴۵۴۸۵۰۰۰ کیلومتر مربع
مساحت آبها و اقیانوسهاى زمین: ۳۶۵۳۲۰۰۰۰ کیلومتر مربع
مساحت نقاط مرتفع (۲۰۰۰ متر به بالا)(۱): ۱۹۶۰۰۰۰۰ کیلومتر مربع (۲/۱۳%)
مساحت نقاط مرتفع (بین ۲۰۰ تا ۲۰۰۰ متر): ۹۱۵۰۰۰۰۰ کیلومتر مربع (۴/۶۱%)
مساحت نقاط بین صفر تا ۲۰۰ متر: ۳۷۹۰۰۰۰۰ کیلومتر مربع (۴/۲۵%)
مساحت اعماق بین ۰ تا ۲۰۰ متر: ۲۷۱۰۰۰۰۰ کیلومتر مربع (۶/۷%)
وسعت اعماق بین ۲۰۰ تا ۳۰۰۰ متر: ۵۵۱۰۰۰۰۰ کیلومتر مربع (۳/۱۵%)
عمق بیشتر از ۳۰۰۰ متر: ۲۷۸۰۰۰۰۰ کیلومتر مربع (۱/۷۷%)
کشتزارهاى زمین: ۲۷ میلیون کیلومتر مربع (۱/۱۸%)
جنگلها: ۷/۴۳ میلیون کیلومتر مربع (۳/۲۹%)
مراتع و چراگاهها: ۳۱ میلیون کیلومتر مربع (۸/۲۰%)
بیایانها، کویرها و زمینهاى بایر: ۳/۴۷ میلیون کیلومتر مربع (۸/۳۱%)
مناطق پوشیده از یخ در قطب: ۱۳۵۰۴۰۰۰ کیلومتر مربع
نواحى پوشیده از یخ در اقیانوس منجمد شمالى: ۱۹۶۴۵۰۰ کیلومتر مربع
نقاط پوشیده از یخ در قاره آمریکا: ۵۹۰۰۰ کیلومتر مربع
منطقه پوشیده از یخ در آسیا: ۳۷۸۶۰ کیلومتر مربع
یخهاى سایر نواحى: ۲۳۹۵۰ کیلومتر مربع
پروسعتترین قاره: آسیا با ۴۴ میلیون کیلومتر مربع
پروسعتترین کشور: روسیه با ۱۷۰۷۵۴۰۰ کیلومتر مربع
پرجمعیتترین کشور: چین با ۱۳۰۰۰۰۰۰۰۰ نفر
جمعیت کره زمین: ۵/۶ میلیارد نفر
طولانىترین رشتهکوهها: ارتفاعات آند در آمریکاى جنوبى
مرتفعترین قاره کره زمین: آسیا با ۱۰۱۰ متر ارتفاع از سطح دریاى آزاد
بزرگترین دهانه آتشفشان: «آسو» در ژاپن با سطح ۴۳۲ کیلومتر مربع
بزرگترین آتشفشانهاى دنیا:
در سال ۱۸۸۳م در کوه «کراکاتو» در اندونزى روى داد
طولانىترین رودخانه جهان: «نیل» با ۶۶۹۵ کیلومتر در آفریقاى شمالى
پرآبترین رودخانه جهان: «آمازون» با ۶۴۲۰ کیلومتر طول در آمریکاى جنوبى
بلندترین آبشار جهان:
«آنجل» در جنگلهاى ونزوئلا با ارتفاع ۹۸۰ متر که ۲۲ برابر آبشار «نیاگارا» است.
زیباترین آبشار دنیا:
«نیاگارا» در کوهستانهاى ایالت بوفالو در مرز آمریکا و کانادا
گودترین دریاچه جهان:
«بایکال» در آسیاى مرکزى (آسیاى میانه) با ۱۶۲۰ متر عمق و ۳۱۵۰۰ کیلومتر مربع
وسیعترین دریاچه جهان: «خزر» یا مازندران با ۳۶۰۰۰۰ کیلومتر مربع وسعت.
بزرگترین دریاچه آب شیرین جهان:
«سوپریور» با ۸۲۴۱۳ کیلومتر مربع در مرز آمریکا و کانادا
طولانىترین لایه یخبندان:
در قطب جنوب است که «لامبرت» نام دارد با ۴۰۲ کیلومتر طول و ۶۴ کیلومتر عرض
وسیعترین صحراهاى جهان: صحراى بزرگ آفریقا با ۸۴۱۷۵۰۰ کیلومتر مربع
میانگین بارندگى در جهان: ۸۰۰ میلىمتر (در طول سال)
پربارانترین قاره جهان: آمریکا با ۱۱۵۹ میلى متر (در طول سال)
پربارانترین نقطه جهان::
«چراپونچى» در شمال شرقى هند در ایالت آسام با ۱۲۰۰۰ میلىمتر باران (در طول سال).
بیشترین تبخیر در جهان: قاره آمریکا با ۷۲۴ میلىمتر
میانگین تبخیر جهان ۱۸۰ میلىمتر
بیشترین حجم آبهاى جهان: آب اقیانوسها (۲/۹۷%)
میزان آبهاى شیرین جهان::
۸/۲% (آب رودخانهها، دریاچهها، یخچالها و آب موجود در اتمسفر و خاکها و آبهاى زیرزمینى).
حجم آب کره زمین در گردش طبیعى فراهم مىگردد:
۴۰۰۰۰ کیلومترمکعب که هر ۹ روز بین زمین و آسمان جابجا مىشود.
میزان آب در گردشى که مورد استفاده انساناست: ۲۵۰۰۰ کیلومتر مکعب
بزرگترین جزیره مسکونى جهان استرالیا است و پس از آن گروئلند مىباشد.
بزرگترین جزیره آبهاى شیرین::
جزیره «ایلهادوماراجو» در دهانه آمازون در کشور برزیل که ۴۰۲۲ کلیومتر مربع مساحت دارد.
وسیعترین شبهجزیره مسکونى جهان عربستان
شورترین و پراملاحترین دریاچه:
«بحرالمیّت» در اردن با ۱۰۲۰ کیلومتر مربع وسعت.
تنها کشورى که بیشترین جزیره را دارد فیلیپین با ۷۱۰۷ جزیره
عمیقترین گودال اقیانوسى:
«میندانائو» در حوالى جزایر فیلیپین در اقیانوس آرام با ۱۱۲۰۰ متر ژرفا.
پروسعتترین اقیانوس جهان:
«آرام»(کبیر).۳۰% وسعت کره زمین و ۴۶% اقیانوسهاى جهان.
طولانىترین مسیر مجارى آبهاى زیرزمینى:
مسیر قناتهاى ایران که ۳۱۰۰۰۰ کیلومتر طول دارد.
سردترین بیایان دنیا صحراى «گُبى» در مغولستان.
خشکترین بیایان جهان «آتاکاما-پُروین» بین پرو و شیلى
بزرگترین دشت دنیا «تبت» با ۲۰۰۰۰۰ کیلومتر مربع وسعت
بزرگترین غار زیرزمینى جهان:
«بیگروم» در کارلسباد آمریکا با ۱۳۰۰ متر طول، ۲۰۰ متر عرض و ۱۰۰ متر بلندى
بزرگترین تنگه روى زمین:
«گراندکانیون» در آمریکا که توسط رودخانه «کلرادو» ایجاد شده
بزرگترین ایالت جهان: «سیبرى» در روسیه با ۱۲۲۲۰۰۰۰ کیلومتر مربع مساحت
عمیقترین تنگه جهان تنگه «فلوریدا» با ۱۸۳۰ متر ژرفا
پستترین نقطه خشکىهاى روى زمین:
«سدوم» در فلسطین که ۳۹۲ متر از سطح دریاهاى آزاد پایینتر است
آتشینترین دریاچه جهان(که از مواد آتشفشانى انباشته است):
دریاچه «نیراکونگو» در کشور کنگو واقع در آفریقا که ۱۲۰۰ درجه حرارت دارد.
طولانىترین تونل روزى زمینى دنیا:
تونل «آلپ» در اروپا که فاصله ۱۵۰ کیلومترى بین والدوست ایتالیا با شهر سامونیکس فرانسه را ۲۰ کیلومتر کرده است.
طولانىترین تونل زیردریایى جهان:
تونل «شیکان» که جزیره مرکزى ژاپن (هنشو) را به جزیره شمالى (هوکایدو) وصل مىکند و ۹/۵۳ کیلومتر طول دارد.
بزرگترین تونل آببر جهان:
تونل فومن در استان گیلان (ایران) که ۱۷ کیلومتر طول و ۵/۳ متر قطر لولههاى آن است و در هر ثانیه ۳۵ متر مکعب آب را از خود عبور مىدهد.
اولین دریاچه کوهستانى جهان «تىتىکاکا» در آمریکاى لاتین
کوتاهترین فاصله راه دریایى:
بین دو نقطه در اقیانوس آرام از «گوآیاکُیل» در اکوادور به «بانکوک» در تایلند که ۱۷۴۴۸ کیلومتر است.
کوچکترین کشور مستقل دنیا
«واتیکان» که کمتر از یک کیلومتر مربع وسعت دارد.
اولین قطب تراکم انسانى در جهان آسیاى شرقى
پرجمعیتترین بندر جهان نیویورک
پرجمعیتترین شهر جهان توکیو در ژاپن با ۲۷ میلیون نفر
پرجمعیتترین کشور مسلمان دنیا اندونزى با بیش از دویست میلیون نفر
بالاترین میزان بىسوادى در جهان مربوط به قاره آفریقا با حدود ۴۵% جهان
توسعهیافتهترین کشور(از نظر شاخصهاى توسعه):
کانادا با ۹۷% (حداکثر توسعه یک است)
عقبافتادهترین کشور از نظر این شاخص سیرالئون با ۱۷%
بیشترین متروپل(مادرشهر) و مگالاپلیس (زنجیره مادرشهرها): مربوط به قاره آسیا
بیشترین زاغهنشینى در جهان کلکته در هند که ۶۰% زاغهنشینى دارد
آلودهترین شهرها مکزیکوسیتى
بیشترین نیروى کار کودکان و نوجوانان مربوط به کشور تایلند است.
تنها کشورى که سه پایتخت دارد:
اتحادیه آفریقاى جنوبى که «پرتوریا» مرکز ادارى، «کیپتاون» مقر پارلمان و «بلوم فونتن» مقر دادگاه عالى آن است.
اولین تولیدکننده سیسال (مادهاى سخت در الیاف کتانى در جهان) تانزانیا
اولین کشور از نظر ذخائر آهن برزیل
اولین تولیدکننده الیاف نخل(که در ساخت جاروب و بُرس محکم کاربرد دارد):
سیرالئون در غرب آفریقا
اولین تولیدکننده سویا و ذرّت در جهان آمریکا
اولین کشور از نظر تولید نیترات در جهان شیلى
اولین کشور به لحاظ تولید مس زئیر در ناحیه کاتانگا(آفریقا)
اولین تولیدکننده نفت در جهان روسیه
بیشترین صادرکننده نفت در جهان عربستان
اولین تولیدکننده قهوه در جهان برزیل
اولین تولیدکننده زیتون در جهان اسپانیا (۴۰% زیتون دنیا)
اولین تولیدکننده کلمبیت (کاربرد آن در موتور جت) نیجریه
اولین تولیدکننده قلع در جهان مالزى
اولین تولیدکننده برنج در دنیا از نظر تولید در هکتار (۸۳/۶ تن در هکتار: کره شمالى
اولین تولیدکننده خرما در جهان عراق
اولین تولیدکننده طلا در جهان آفریقاى جنوبى
اولین تولیدکننده کنف در جهان بنگلادش
اولین تولیدکننده ماهى در جهان ژاپن
اولین کشور به لحاظ خطوط راهآهن آمریکا با ۴۰۰۰۰۰ کیلومتر
اولین تولیدکننده پسته در جهان ایران
14واقعیت درباره کره زمین
![]()
علی رغم تمام جستجوی های گسترده و پیشرفته بشر در فضای خارج از زمین و امیدواری به یافتن کراتی برای میزبانی از انسان ها، این تنها زمین است که به ما اجازه داده تا برروی آن سکنی گزینیم و به بقایمان ادامه دهیم.
اما شما به چه میزان با این سیاره آشنا هستید؟ چه موارد شگفت انگیزی را درباره آن می دانید؟ مطالبی که در ادامه خواهید خواند شامل 49 مورد از مواردی درباره سیاره زمین است که شاید کمتر به آن توجه کرده باشید. این مطالب در قالب سوال و جواب گردآوری شده است تا بهتر بتوانید معلومات خودتان را درباره زمین محک بزنید.
1- گرمترین مکان بر روی زمین کجاست؟
بسیاری تصور می کنند که دره مرگ در کالیفرنیا گرمترین مکان روی زمین است. اگرچه در بعضی از روزها این تصور درست است اما منطقه العزیز در لیبی با ثبت رکورد دمای 57.8 درجه سلسیوس در 13 سپتامبر 1922 گرمترین منطقه ای از زمین شناخته شده که تا به حال دمای آن اندازه گرفته شده است. بیشترین دمای دره مرگ در سال 1913، 56.6 درجه سلسیوس ثبت شده است.
منطقه وستوک
2- سردترین مکان روی زمین کجاست؟
جایی بسیار دور و البته قابل انتظار. سردترین منطقه ای که تا به حال دمای آن ثبت شده است منطقه ای به نام وستوک در قطب جنوب است. دمای منفی 89 درجه سلسیوس در 21 جولای سال 1983 در این منطقه به ثبت رسیده اس

3- آیا کوه ها هم رشد می کنند؟
بله، اما رشد آن ها به گونه ای نیست که ما بتوانیم با چشم آن را مشاهده کنیم. سرعت رشد این کوه ها 1 میلی متر در هر یک میلیون سال است. ناخن های انگشتان شما نیز در هر 2 هفته یک بار همین قدر رشد می کند!
4- در هر سال چه مقدار ذره از فضا وارد جو زمین می شود؟
در واقع نمی توان به این پرسش جواب قاطعی داد اما دانشمندان معتقدند در هر سال حداقل 1000 میلیون گرم از ذرات ریز گوناگون موجود در فضا وارد جو زمین می شوند و راه خودشان را به سمت سطح زمین ادامه می دهند. این موضوع باعث شده است تا عده ای از محققان، مساله ای را تحت این عنوان مطرح کنند که برخی میکروب ها ریشه ای فرازمینی دارند و از مناطق مختلفی در فضا به زمین منتقل شده اند. نظریه ای که شاید بتواند مبنایی برای شکل گیری حیات فرازمینی باشد.
5- آیا زمین واقعا به شکل کره است؟
خیر. به خاطر گردش زمین به دور خودش، در مناطق میانی این سیاره حالت برآمدگی به وجود آمده است. این برآمدگی در طی قرن های مختلف رو به کاهش بود اما اخیرا مطالعه های جدید صورت گرفته نشان می دهد که این برآمدگی دوباره رو به افزایش است. افزایش و تسریع ذوب شدن یخچال های طبیعی یکی از عوامل دخیل در این مورد است.
طلوع زمین از دید ماه

6- برای رفتن به مرکز زمین چه مقدار راه باید پیمود؟
فاصله سطح زمین تا مرکز آن در حدود 6378 کیلومتر است. بیشتر لایه های دورنی زمین را مواد سیال تشکیل داده اند و پوسته سخت زمین ضخامتی تنها در حدود 66 کیلومتر دارد. اگر زمین را مانند یک سیب فرض کنیم پوسته زمین از پوسته این سیب هم نازکتر خواهد بود!
7- ماه از زمین دور می گردد یا به آن نزدیک می شود؟
در حدود چندین میلیون سال پیش مدار ماه بسیار نزدیکتر از حالت فعلی به زمین بود. یک دور چرخش کامل ماه به دور زمین تنها 20 روز طول می کشید. امروزه اما می دانیم که ماه در حال دور شدن از زمین است و در هر سال در حدود 4 سانتی متر از سیاره مادر خود فاصله می گیرد.
8 – آیا زمین بزرگترین سیاره خاکی در منظومه شمسی است؟
جواب این سوال مثبت است. قطر زمین در استوا 12756 کیلومتر است و این در حالیست که قطر سیاره زهره، خواهر دوقلوی زمین در حدود 12104 کیلومتر است. سیارات عطارد و مریخ نیز که دو سیاره خاکی دیگر منظومه شمسی هستند به مراتب کوچکتر از زهره و زمین هستند. البته پلوتو نیز یک سیاره خاکی به حساب می آید اما اخیرا این سیاره از لیست سیارات بیرون گذاشته شده است.
از چپ به راست: عطارد، زهره، زمین، مریخ

9- قسمت های داخلی زمین تا چه اندازه داغ هستند؟
به اندازه هر یک کیلومتر که به داخل زمین برویم دما به میزان 20 درجه سانتی گراد افزایش پیدا می کند. در نواحی که هنوز به هسته زمین نزدیک نشده ایم دمای محیط در کمترین حالت تا 3870 درجه سانتی گراد افزایش پیدا خواهد کرد.
10- زمین چند سال دارد؟
سیاره ما سنی در حدود 4.5 میلیارد سال دارد که اندکی از خورشید جوانتر است. تحقیقات اخیر نشان می دهد کره زمین بسیار زودتر از آن چه تصور می شد به دنیا آمده است. سن جدید سیاره زمین 4.467 میلیارد سال تخمین زده شده است که به نسبت سن قدیمی تر آن که در حدود 4.537 میلیارد سال برآورد شده بود بسیار جوانتر به نظر می آید!
11- کدام سیاره قمر بیشتری دارد؟ مریخ یا زمین؟
سیاره مریخ دارای دو قمر به نام های فوبوس و دیموس است در حالی که زمین تنها یک قمر طبیعی دارد که ما آن را به نام ماه می شناسیم. البته سیارات خارجی منظومه شمسی مانند زحل و مشتری برخلاف سیارات داخلی، قمرهای بسیاری را در اطراف خود جمع کرده اند. تعداد این اقمار به قدری زیاد است که شاید دانشمندان مجبود شوند در آینده تعریف جدیدی برای قمر ارائه دهند.
12- آیا زمین و ماه در بدو تولد از یکدیگر جدا شدند؟
اینکه ماه دقیقا چگونه بوجود آمده هنوز معلوم نشده است. ممکن است همراه با زمین در اوایل شکل گیری منظومه شمسی شکل گرفته باشد، یا اینکه بعدها جذب میدان جاذبه شده و در مدار قرار گرفتهاست. نظریهای که بیش از سایر نظریهها پذیرفته شده این است که ماه از برخورد یک سیارک به اندازه مریخ به زمین بوجود آمدهاست. اثرات متقابل جاذبههای زمین و ماه بر همدیگر باعث افزایش مدت حرکت وضعی هر دو جسم شدهاست.
13- آیا زمین همیشه در این فاصله از خورشید قرار خواهد داشت؟
دانشمندان معتقدند در چند میلیارد سال آینده، خورشیدی به قدر بزرگ می شود که ممکن است مدار زمین را در بربگیرد. اگر تا آن زمان بشر همچنان در زمین زندگی کند قعطا به همراه زمین و سایر جانوران تبخیر خواهد شد. البته اگر تا آن زمان جرم خورشید دست خوش تغییراتی غیر قابل پیش بینی شود این امکان وجود دارد که زمین در مدار دورتری نسبت به مدار کنونی از خورشید قرار بگیرد. بعضی شبیه سازی های انجام گرفته شده نشان می دهد به لحاظ تئوری جابه جایی مدار زمین امکان پذیر است.
14- در هر ثانیه چند رعد و برق در سراسر جهان اتفاق می افتد؟
به طور میانگین در حدود 100 رعد و برق در هر ثانیه در سراسر جهان روی می دهد. البته این تعداد تنها رعد و برق هایی هستند که با زمین برخورد می کنند. در هر دقیقه شاید بالغ بر 1000 صاعقه در پیرامون زمین و در میان ابرهای بالای سر ما زده می شود.

خورشید را 9 سیاره احاطه کردهاند که در بین آنها کره زمین از نظر فاصله با خورشید، سومین کره است و از چهار سیاره داخلی بزرگتر است.
از پنج سیاره بیرونی، چهار تای آنها از کره زمین بزرگتر هستند. زمین در مداری گردش میکند که هیچ وقت از 5/91 میلیون مایل به خورشید نزدیکتر نمیشود و از 5/94 میلیون مایل دورتر نمیشود.
جالبتر اینجا است که این مدار تقریباً دایره مانند است و اگر غیر از این بود زندگی روی کره زمین غیر ممکن میشد زیرا حیوانات و گیاهان در زمستان از سرما یخ میزنند و در تابستان از گرما کباب میشدند.
زمین در مقایسه با کائنات یک کره جوان و جدید است با این حال زمین حدود 5/4 هزار میلیون سال عمر دارد. کشف این موضوع از بررسیهای انجام شده توسط رادیواکتیو که در تعیین عمر سنگها از آن استفاده میشود، به دست آمده است.
تمامی عناصر رادیواکتیو همانند اورانیوم که برای عکس العمل تعیین شده به کار میرود، به عناصر مختلف در میزان ثابتی، تغییر شکل میدهند.
به وسیله اندازه گرفتن این دو، یعنی مقدار عنصر رادیواکتیو اصلی و عنصر رادیواکتیو تغییر شکل یافته، میتوان عمر تشکیل سنگ را حساب کرد. قدیمیترین سنگهایی که تا کنون به دست آمدهاند حدود 3 هزار میلیون سال عمر داشتهاند ولی به طور یقین زمین سالهای طولانی قبل از این که سطح سنگها شروع به تشکیل یافتن کنند، وجود داشته است.
اگر چه ستاره شناسان و سیاره شناسان چندین تئوری درباره چگونگی بوجود آمدن زمین و بقیه سیارات منظومه شمسی ارائه دادهاند ولی هنوز شک و تردید فراوانی در رابطه با مبدأ تشکیل زمین وجود دارد.
هر کدام از این تئوریها باید شامل این واقعیت باشد که تمامی سیارههای بزرگتر در مدار دایره مانندی در اطراف خورشید گردش میکنند و این مدارها تقریباً در یک سطح نزدیک هم قرار میگیرند. حقیقت دیگری که باید توضیح داده شود این است که تمامی کرات در یک جهت به دور خورشید میچرخند و آن در جهتی است که خورشید به تناوب دور میزند.
حتی عجیبتر این که فاصله کرات مختلف از خورشید از نظر ریاضی به وسیله یک معادله ساده با هم نسبت دارند و به نام قانون «باد» نامیده میشود. البته ممکن است این فقط یک تصادف و اتفاق باشد یا احتمال دارد رابطه با مبدأ اصلی منظومه شمسی داشته باشد.
در اینجا دو تئوری اصلی به وجود میآید یکی این که یک رشته طولانی از بخار داغ به وسیله نیروی جاذبه سیاره دیگری که از نزدیکی خورشید میگذشته از خورشید جدا شده و پایین افتاده است سپس به تدریج بخار داغ، خنک و منقبض شده و تبدیل به گلولههای جامدی شده است که همان کرات هستند.
تئوری دیگر که احتمال بیشتری دارد عبارت است از این که در اصل یک توده بخار و غبار وجود داشته که در حال چرخش دایره مانند بوده است.
چرخشها و گردبادهای این توده تکامل حاصل کرده و هستههای مرکزی کرات ایجاد شده است. هر کدام از این هستهها به تدریج بزرگتر شدند زیرا نیروی جاذبه آنها هر زمان بیشتر و بیشتر اجسامی را که در فضای لایتناهی اطرافشان پراکنده بودند به طرف خود جذب میکردند.
خورشید در مرکز این دایرهای که بخار و غبار به صورت ابر تیره در آمده واقع شده بود، زمین یکی از گرد بادها بوده است.
کره زمین با سرعت 5/18 مایل در ثانیه به دور خورشید در حال حرکت است. همانند تمامی اجسام دیگری که در مدارهای هیأت، حرکت و راهشان از قوه میل به مرکز پیروی میکنند درست همانند پوست حلزون بسیار بزرگی که روی یک نخ نامریی قرار داشته باشد.
همان طور که کره دور میشود نیروی میل به مرکز به وسیله کشش نیروی جاذبه زمین بین خورشید و کره زمین ایجاد میشود. اگر کره زمین از دور زدن باز بایستد روی خورشید سقوط خواهد کرد.
خوشبختانه در فضا بخار آن قدر وجود ندارد که گردش زمین را آهسته کند و فقط از اندازه مدار زمین به طور بسیار ملایمی کاسته میشود.
زمین در فضا به شکل مارپیچ در حال حرکت است به علاوه این که کره زمین از مغرب به مشرق روی محور خودش هر بیست و چهار ساعت یک بار میچرخد. اندازه گیریهای جدید صورت گرفته نشان میدهند که محور شمالی جنوبی کره زمین جنبش نسبتاً مختصر و نامنظمی دارد. همچنین ساعتهای بسیار دقیق نشان میدهند که طول روزها به طور بسیار ملایمی تغییر میکند.
البته به عقیده بسیاری از صاحب نظران این طولانی شدن ملایم روزها به دلیل زیاد شدن جزر و مدهای انرژی محرک گردش زمین است. البته اساس جزر و مدهای دریا به واسطه کشش نیروی جاذبه ماه است.
خوشبختی بشری که روی زمین زندگی میکند در این است که زمین تندتر نمیچرخد وگرنه وقتی که نیروی گریز از مرکز از نیروی جاذبه بیشتر میشد زمین و تمامی متعلقاتش در فضا پخش میشدند.
یک نکته جالب در مورد زمین این است کسی که روی خط استوا زندگی میکند در واقع از کسی که در هر یک از قطبهای زمین است تندتر حرکت میکند. حرکت زمین در خط استوا تندتر از دو قطب است.
اندازه گیریهایی که روی حرکت و جنبش ستارههای کوچک مصنوعی که به وسیله راکت به فضا پرتاب شدهاند نشان میدهند که نه فقط زمین در دو قطب کمی پهنتر است بلکه کمی هم به شکل گلابی است.
زمین یگانه کرهای است که روی آن اقیانوس وجود دارد و دارای هوایی به نسبت چهار پنجم ازت و یک پنجم اکسیژن است. همچنین زمین شامل هسته مرکزی مذابی است به قطر 3 هزار مایل و به طور قطع حرارت مرکز آن چندین هزار درجه سانتی گراد است.
به احتمال زیاد قسمت بزرگی از این حرارت از رادیواکتیو معادن داخل زمین حاصل میشود.
قشر زمین یا ورقه رویی آن حدود 25 مایل ضخامت دارد. فاصله بین قله اورست تا «ماریاناز ترانش» گودترین نقطه اقیانوس آرام، حدود 12 مایل است و نیز تقریباً 78 درصد سطح زمین از آب پوشیده شده است.
کره زمین
زمین سیاره ایست کوچک در بیکران فضا و یکی از نه سیاره ای که در عرصه فضا به دور خورشید درحال گردش می باشند. خورشید یکی از بیلیونها ستاره ایست که کهکشان راه شیری را شکل می دهند و کهکشان راه شیری یکی از ۱۰۰ بیلیون کهکشانیست که جهان را تشکیل داده اند.

ما برروی سیاره ای زندگی می کنیم که تا کنون به عنوان تنها پذیرنده حیات شناخته شده است. اگرچه چند وقتی است تلسکوپ فضایی کپلر داده هایی را مخابره می کند که دربرگیرنده خبرهایی از یافته شدن سیاراتی همانند زمین (به لحاط ساختار) است، اما این سیارات تنها نامزدهایی برای تحقیق بیشتر درباره شرایط حیات در ورای جو زمین هستند.
علی رغم تمام جستجوی های گسترده و پیشرفته بشر در فضای خارج از زمین و امیدواری به یافتن کراتی برای میزبانی از انسان ها، این تنها زمین است که به ما اجازه داده تا برروی آن سکنی گزینیم و به بقایمان ادامه دهیم.
اما شما به چه میزان با این سیاره آشنا هستید؟ چه موارد شگفت انگیزی را درباره آن می دانید؟ مطالبی که در ادامه خواهید خواند شامل 49 مورد از مواردی درباره سیاره زمین است که شاید کمتر به آن توجه کرده باشید. این مطالب در قالب سوال و جواب گردآوری شده است تا بهتر بتوانید معلومات خودتان را درباره زمین محک بزنید.
1- گرمترین مکان بر روی زمین کجاست؟
بسیاری تصور می کنند که دره مرگ در کالیفرنیا گرمترین مکان روی زمین است. اگرچه در بعضی از روزها این تصور درست است اما منطقه العزیز در لیبی با ثبت رکورد دمای 57.8 درجه سلسیوس در 13 سپتامبر 1922 گرمترین منطقه ای از زمین شناخته شده که تا به حال دمای آن اندازه گرفته شده است. بیشترین دمای دره مرگ در سال 1913، 56.6 درجه سلسیوس ثبت شده است.
2- سردترین مکان روی زمین کجاست؟
جایی بسیار دور و البته قابل انتظار. سردترین منطقه ای که تا به حال دمای آن ثبت شده است منطقه ای به نام وستوک در قطب جنوب است. دمای منفی 89 درجه سلسیوس در 21 جولای سال 1983 در این منطقه به ثبت رسیده است.
3- آیا کوه ها هم رشد می کنند؟
بله، اما رشد آن ها به گونه ای نیست که ما بتوانیم با چشم آن را مشاهده کنیم. سرعت رشد این کوه ها 1 میلی متر در هر یک میلیون سال است. ناخن های انگشتان شما نیز در هر 2 هفته یک بار همین قدر رشد می کند!
4- در هر سال چه مقدار ذره از فضا وارد جو زمین می شود؟
در واقع نمی توان به این پرسش جواب قاطعی داد اما دانشمندان معتقدند در هر سال حداقل 1000 میلیون گرم از ذرات ریز گوناگون موجود در فضا وارد جو زمین می شوند و راه خودشان را به سمت سطح زمین ادامه می دهند. این موضوع باعث شده است تا عده ای از محققان، مساله ای را تحت این عنوان مطرح کنند که برخی میکروب ها ریشه ای فرازمینی دارند و از مناطق مختلفی در فضا به زمین منتقل شده اند. نظریه ای که شاید بتواند مبنایی برای شکل گیری حیات فرازمینی باشد.
5- آیا زمین واقعا به شکل کره است؟
خیر. به خاطر گردش زمین به دور خودش، در مناطق میانی این سیاره حالت برآمدگی به وجود آمده است. این برآمدگی در طی قرن های مختلف رو به کاهش بود اما اخیرا مطالعه های جدید صورت گرفته نشان می دهد که این برآمدگی دوباره رو به افزایش است. افزایش و تسریع ذوب شدن یخچال های طبیعی یکی از عوامل دخیل در این مورد است.
6- برای رفتن به مرکز زمین چه مقدار راه باید پیمود؟
فاصله سطح زمین تا مرکز آن در حدود 6378 کیلومتر است. بیشتر لایه های دورنی زمین را مواد سیال تشکیل داده اند و پوسته سخت زمین ضخامتی تنها در حدود 66 کیلومتر دارد. اگر زمین را مانند یک سیب فرض کنیم پوسته زمین از پوسته این سیب هم نازکتر خواهد بود!
7- ماه از زمین دور می گردد یا به آن نزدیک می شود؟
در حدود چندین میلیون سال پیش مدار ماه بسیار نزدیکتر از حالت فعلی به زمین بود. یک دور چرخش کامل ماه به دور زمین تنها 20 روز طول می کشید. امروزه اما می دانیم که ماه در حال دور شدن از زمین است و در هر سال در حدود 4 سانتی متر از سیاره مادر خود فاصله می گیرد.
ما بر روی سیاره ای زندگی می کنیم که تا کنون به عنوان تنها پذیرنده حیات شناخته شده است. اگرچه چند وقتی است تلسکوپ فضایی کپلر داده هایی را مخابره می کند که دربرگیرنده خبرهایی از یافته شدن سیاراتی همانند زمین (به لحاظ ساختار) است، اما این سیارات تنها نامزدهایی برای تحقیق بیشتر درباره شرایط حیات در ورای جو زمین هستند.
علی رغم تمام جستجوی های گسترده و پیشرفته بشر در فضای خارج از زمین و امیدواری به یافتن کراتی برای میزبانی از انسان ها، این تنها زمین است که به ما اجازه داده تا بر روی آن سکنی گزینیم و به بقایمان ادامه دهیم. حال شما تا چه میزان با این سیاره آبی آشنا هستید؟
در مطلب گذشته به 7 پرسش درباره سیاره زمین که شاید کمتر به آن توجه کرده باشید پاسخ داده شد. در این نوشته نیز به 7 پرسش دیگر درباره کره خاکیمان پاسخ داده خواهد شد تا بیش از پیش با این سیاره شگفت انگیز آشنا شویم.
8 – آیا زمین بزرگترین سیاره خاکی در منظومه شمسی است؟
جواب این سوال مثبت است. قطر زمین در استوا 12756 کیلومتر است و این در حالیست که قطر سیاره زهره، خواهر دوقلوی زمین در حدود 12104 کیلومتر است. سیارات عطارد و مریخ نیز که دو سیاره خاکی دیگر منظومه شمسی هستند به مراتب کوچکتر از زهره و زمین هستند. البته پلوتو نیز یک سیاره خاکی به حساب می آید اما اخیرا این سیاره از لیست سیارات بیرون گذاشته شده است.
9- قسمت های داخلی زمین تا چه اندازه داغ هستند؟
به اندازه هر یک کیلومتر که به داخل زمین برویم دما به میزان 20 درجه سانتی گراد افزایش پیدا می کند. در نواحی که هنوز به هسته زمین نزدیک نشده ایم دمای محیط در کمترین حالت تا 3870 درجه سانتی گراد افزایش پیدا خواهد کرد.
10- زمین چند سال دارد؟
سیاره ما سنی در حدود 4.5 میلیارد سال دارد که اندکی از خورشید جوانتر است. تحقیقات اخیر نشان می دهد کره زمین بسیار زودتر از آن چه تصور می شد به دنیا آمده است. سن جدید سیاره زمین 4.467 میلیارد سال تخمین زده شده است که به نسبت سن قدیمی تر آن که در حدود 4.537 میلیارد سال برآورد شده بود بسیار جوانتر به نظر می آید!
11- کدام سیاره قمر بیشتری دارد؟ مریخ یا زمین؟
سیاره مریخ دارای دو قمر به نام های فوبوس و دیموس است در حالی که زمین تنها یک قمر طبیعی دارد که ما آن را به نام ماه می شناسیم. البته سیارات خارجی منظومه شمسی مانند زحل و مشتری برخلاف سیارات داخلی، قمرهای بسیاری را در اطراف خود جمع کرده اند. تعداد این اقمار به قدری زیاد است که شاید دانشمندان مجبود شوند در آینده تعریف جدیدی برای قمر ارائه دهند.
12- آیا زمین و ماه در بدو تولد از یکدیگر جدا شدند؟
اینکه ماه دقیقا چگونه بوجود آمده هنوز معلوم نشده است. ممکن است همراه با زمین در اوایل شکل گیری منظومه شمسی شکل گرفته باشد، یا اینکه بعدها جذب میدان جاذبه شده و در مدار قرار گرفتهاست. نظریهای که بیش از سایر نظریهها پذیرفته شده این است که ماه از برخورد یک سیارک به اندازه مریخ به زمین بوجود آمدهاست. اثرات متقابل جاذبههای زمین و ماه بر همدیگر باعث افزایش مدت حرکت وضعی هر دو جسم شدهاست.
13- آیا زمین همیشه در این فاصله از خورشید قرار خواهد داشت؟
دانشمندان معتقدند در چند میلیارد سال آینده، خورشیدی به قدر بزرگ می شود که ممکن است مدار زمین را در بربگیرد. اگر تا آن زمان بشر همچنان در زمین زندگی کند قعطا به همراه زمین و سایر جانوران تبخیر خواهد شد. البته اگر تا آن زمان جرم خورشید دست خوش تغییراتی غیر قابل پیش بینی شود این امکان وجود دارد که زمین در مدار دورتری نسبت به مدار کنونی از خورشید قرار بگیرد. بعضی شبیه سازی های انجام گرفته شده نشان می دهد به لحاظ تئوری جابه جایی مدار زمین امکان پذیر است.
14- در هر ثانیه چند رعد و برق در سراسر جهان اتفاق می افتد؟
به طور میانگین در حدود 100 رعد و برق در هر ثانیه در سراسر جهان روی می دهد. البته این تعداد تنها رعد و برق هایی هستند که با زمین برخورد می کنند. در هر دقیقه شاید بالغ بر 1000 صاعقه در پیرامون زمین و در میان ابرهای بالای سر ما زده می شود.

مطالب قدیمی تر »



